vrijdag 18 april 2014

Danmark Pinkode 1864 - Slagtebænk Dybbøl


Als je hard rijdt, ben je er zo doorheen - Dybbøl. Een voorstad (of voordorp) van Sønderborg,  een van de grotere steden in Zuid-Jutland. Op een heuvel zie je een molen met bijgebouwen aan je rechterhand, en iets daarvoor schansen aan je linkerhand. Daarna rijd je de heuvel af, het dorp in. Dit schansencomplex moest Denemarken binnenvallende troepen ervan weerhouden om island-hoppend van Als en Fyn op te rukken naar Kopenhagen op Sjælland.

Op 18 april 1864 ging dat gruwelijk mis. Na een beleg van tien dagen was het vlak voor tienen even stil. De sufgebeukte Denen, en de doodsbange Pruisen en Oostenrijkers, hoorden opeens de geluiden van de natuur. Vooral de leeuweriken, die het uitjubelden.
 
Maar toen barstte het kanongebulder weer los, en renden de Pruisen en Oostenrijkers op de Deense stellingen af. Aan het eind van de dag trokken de Deense troepen zich terug op het eiland Als. De Pruisen en Oostenrijkers (voorlopige, en later bleek definitief) hadden gewonnen.



Ook vandaag, honderdvijftig jaar later,  jubelden de leeuweriken, en suisde de koude wind. De Deense koningin Margrethe en andere hoogwaardigheidsbekleders huiverden onder hun dekentjes. De medailles rinkelden, de geweren klikten terwijl de erewachten keer op keer in de houding sprongen.

De herdenking begon met een militaire ceremonie buiten de schans, waar de massagraven liggen. Duizenden mensen hadden zich al eerder verzameld en wachtten ongeduldig om de spreekwoordelijke glimp van de koningin, de prinsen, enzovoorts op te vangen. De niet al te gezagsgetrouwe Denen kropen onder de touwen door om naast de fotograferende pers ook foto's te maken. Met moeite kreeg de politie ze weg.




De burgerherdenking vond plaats binnen het schansencomplex, dat nu een soort openluchttheater vormde. Duitse en Deense jongeren zongen, musiceerden en dansten samen, ten teken van de verzoening tussen de beide landen. En, het moet gezegd, dat deden ze heel fraai. Vooral het ballet van de Duitsers en Oostenrijkers trok de aandacht. Het begon met zwierende Matrix-jassen en geënsceneerde vechtpartijen, en mondde uit in een strippartij en een door mannen gevormde brug, waar twee kinderen overheen liepen en elkaar omhelsden.











Natuurlijk waren er ook speeches. Lijnen werden getrokken van toen naar nu: soldaten die de hoogste prijs betaalden, een oorlog die Denemarken tot op de dag van vandaag kenschetst, het moeilijke van verzoening, Denemarken en Duitsland als mogelijk voorbeeld voor Oekraïne en Rusland.

Maar ook details: Helle Thorning-Schmidt, de premier van Denemarken, die vertelt dat haar opa's vader bij Dybbøl had gevochten en het had overleefd - hij was wereldberoemd in haar familie. De koningin van Denemarken die ook bij de herdenking van de slag was in 1964, en die toen nog super-Deens was. Heel anders dan nu, waar het respect voor de minderheid voorop staat (zeggen ze).

En, veelzeggend detail: minister-president Torsten Albig, die het laatste deel van zijn speech in het Deens doet.

Kijk verder naar de plaatjes!
Koningin Margrethe kust haar zoon Joachim

Prinsgemaal Henrik kust zijn zoon Joachim


Koningin Margrethe heeft haar dekentje in de aanslag


Lintjes rechtleggen

De historische afdeling is er ook bij


Binnen de Koningsschans


Koningin Margrethe

Premier Helle Thorning-Schmidt

De Wapenbroederverenigingen

Aftocht

De Geschiedenis loopt op straat


Let op de marketentster!

Dybbøl Mølle

maandag 14 april 2014

Robert Schuman wants your vote!

Robert Schuman, 'Père de l'Europe' and co-founder of the European Coals and Steel Community (EU forerunner)

Well, actually it is Karen Melchior who wants you to vote. This is the story.

I was cold-called, last Friday. Or rather cold-emailed. Someone mailed me, someone called Karen Melchior, and she drew my attention to the fact that foreigners - EU-citizens, that is -  can register to vote for the European Parlement. The deadline for registration is 22 april, did I know that?

No, I didn't, and I did not know her either. In fact, I felt a little bit spammed, but instead of throwing away her mail I mailed her back. Because I was curious about the why and how of her e-mail. And also because I felt SO tempted to click on the link in her mail. But clicking on links in mails from persons you don't know, is the grown-up version of following the man who promises you candy. You don't do that.

So I wrote a very short mail, and did not expect much out of it, other than it being bounced.

But no. Within twenty minutes, I got a reply, in which she apologised for spamming and explained that the tempting link in fact was a link to the site of the Ministry of Economy and Internal Affairs, showing how you can register tor vote in Denmark as a European citizen. And the reason she mailed me, was that she had read my blog.

That flattered me right into outer space, of course. So now I am spamming you with a call to come out to register and vote – if you are a European citizen, that is.

Sad thing is that I cannot vote in Denmark myself. I, as a dutiful Dutch citizen, have already registered to vote in Holland, by letter. It was more of a democratically inspired Pavlov-reaction than a well-considered political deed – which realised when I received the Danish registration papers in the mail. Then it dawned on me that it was perhaps a better idea to vote for Danish candidates. After all, I live in Denmark. But then again, we are all one big European family. Or are we? But I digress...

So please register, in your own country or here, and vote. And if you are casting your vote in Denmark, you might consider voting for Karen Melchior. I can't.

woensdag 9 april 2014

Danmark Pinkode 1864 - Oorlog (Krig)

Waarom hangen de vlaggen halfstok vandaag, vroeg ik me af. De rechtbank, het gemeentehuis, overal. De Denen zijn nogal heftige vlaggers, dus het valt best op.

Nu bleek dat 9 april de dag is waarop de Duitsers in 1940 Denemarken binnenvielen. Ze vielen er overigens zo hard in dat ze er binnen vier uur weer uitvielen aan de andere kant. Met andere woorden: de inval verliep zonder noemenswaardig verzet van Deense zijde. Dat kwam de Duitsers goed uit want eigenlijk waren ze op weg naar Noorwegen. Strategisch was het belangrijk om Noorwegen in handen te hebben voordat de Engelsen zich er genesteld hadden, vonden de Duitsers, en dan was het toch fijn dat de Denen zo meehielpen door niks te doen.

Hoe komt het dat Denemarken zo weinig weerstand bood? Om daar achter te komen moeten we naar een andere oorlog, die van 1864.

1864 is het jaartal waar je als buitenlander snel op stuit als je je wat meer verdiept in Deense geschiedenis. In dat jaar verloor Denemarken van Pruisen en Oostenrijk. Inzet van de strijd was wie het voor het zeggen had in de hertogdommen Sleeswijk, Holstein en Lauenborg. Veel inwoners waren Duits, en wilden bij het opkomende Duitsland horen. Opstand!!

In de eerste oorlog om die hertogdommen, van 1848 tot 1851, wonnen de Denen. In de tweede, die van 1864, werden ze verpletterend verslagen. Zo verpletterend, dat het meerdere lange-termijngevolgen had voor Denemarken. Gevolgen die je vaak nu nog kunt zien, of waar je hedendaagse verschijnselen naar kunt terugvoeren: van de Deense buitenlandpolitiek tot de Mohammed-tekeningen, en (boude stelling), het feit dat bijna alle Denen dezelfde soort lamp boven de eettafel heeft hangen.

Met andere woorden: 1864 is de pincode van Denemarken. De pincode van een oorlog met grote gevolgen. Tot en met 5 mei, bevrijdingsdag, gaat Inborgerblog uitvoerig in op oorlog.

maandag 24 maart 2014

De vlag uit voor Basim!

Terwijl de Marokkanen-/Wilderskwestie heel Nederland in beslag nam, viel mijn oog op een berichtje op Facebook. Op een fragment uit een krantenartikel, om precies te zijn.

Basim is de vertegenwoordiger voor Denemarken op het Eurovisie Songfestival, zo werd twee weken besloten. Dit is zijn song, 'Cliché Love Song' heet het:


Als je het mij vraagt, dekt de titel de lading van het liedje helemaal!

Hij is in Denemarken geen onbekende. Een aantal jaren geleden deed hij mee aan de Deense X-factor, maar in de kwartfinale werd hij weggestemd.

Afgelopen weekeinde stond er een stuk over hem in Information, een van de Deense landelijke kranten. Lezers konden Basim vragen stellen, en het stuk bestond uit een aantal van die vragen. Twee vragen uit het stuk gingen 'viral' in Denemarken, namelijk het stukje dat rapper Clemens op Facebook zette. In dat stukje staan twee vragen. De eerste luidt of Basim een mening heeft over journalisten die het wat vreemd vinden dat juist hij, met zijn Marokkaanse roots, Denemarken vertegenwoordigt op het Songfestival.

Daar heeft Basim niet echt een mening over. Hij is opgegroeid in Denemarken, heeft een Deens paspoort, ging naar een Deense school, dus... hoe Deens kun je zijn.

Maar de het antwoord op de tweede vraag is het leukste.
' Heb je als immigrant racisme ervaren in Denemarken?'

'Ik ben geen immigrant. Ik ben nog nooit verhuisd naar welk land dan ook.'

O, en dat dingetje met de vlag in het lied? Dat had-ie zelf verzonnen, zei hij in het stuk, want de Deense vlag, de Dannebrog, staat voor feest en gezelligheid. (ik schreef er al eens eerder over, hier)

Als dat geen superdeens antwoord is, dan weet ik het niet meer. Een van de meest voorkomende misverstanden over Denemarken namelijk is dat het overweldigende vlagvertoon zo nationalistisch is. Maar Denen zelf zien het als gezellig. De vlag is van het volk, en jij mag de vlag uithangen wanneer jij dat wilt. Dus als Basim er een feestje van wil maken, dan pakt-ie de Deense vlag. En niet zo'n kleintje ook.

Het klinkt als een uitgekookte mediastrategie, maar het zou me niks verbazen als hij dat ook echt zo vindt.

Of hij nou nooit de behoefte heeft om met een Marokkaans vlaggetje te zwaaien, vraag ik me dan af. Maar ja, dat is vast een immigrantenvraag...

maandag 17 maart 2014

Een voorzichtig hoeraatje voor Jeppe

Jeppe Nybroe is een bekende Deense freelance-journalist. Sommigen zouden misschien zeggen 'berucht' – in 2007 was hij het middelpunt van een journalistieke controverse over inzet van Deense militairen in Irak  – maar dat is een ander verhaal.

In elk geval: begin maart is hij losgelaten door zijn gijzelaars, en afgelopen weekeinde deed hij zijn verhaal aan de Deense pers, o.a. BT, zijn oude werkgever TV2 en Jyllands-Posten.

Begin februari was hij op reportage samen met zijn Libanese collega Rami Aysha in Oost-Libanon, vlak bij Syrië, toen ze werden klemgereden, uit hun auto werden getrokken en zakken over hun hoofd kregen. Waar ze toen terecht kwamen, weten ze niet.

Het was in elk geval niet comfortabel. Je zou kunnen zeggen dat ze gemarteld werden.

Hun kidnappers wilden losgeld. Na vergeefs te hebben aangeklopt bij de Deense ambassade, kregen ze Jeppe's vader te pakken, hier in Aarhus. Via Skype onderhandelden de gijzelaars met Jeppe's familie. Om hun punt kracht bij te zetten ranselden ze hem af terwijl de Skype-verbinding on-line was. Zijn familie moest het machteloos toehoren, en Jeppe moest het ondergaan – in de wetenschap dat zijn familie live meeluisterde.

Lang verhaal kort: hij is losgelaten, en zijn collega Rami Aysha ook. Of daar (en zo ja, hoeveel) geld  aan te pas is gekomen wil niemand zeggen.

De snelheid waarmee alles gepaard ging, duidt er volgens deskundigen op dat de gijzelaars geen politieke of religieuze oogmerken hadden. Met andere woorden: het ging ze om het geld, en niets anders. Struikrovers dus.

Het is onduidelijk hoeveel journalisten (en medewerkers van Artsen Zonder Grenzen, bijvoorbeeld) nog vastzitten in Syrië en Libanon. In veel gevallen houden alle betrokkenen het stil, tot de onderhandelingen afgelopen zijn. Kijk, om een idee te krijgen, eens op de site van Reporters Without Borders: http://en.rsf.org/

En Jeppe?

Die zit ergens in Denemarken op een rustige plaats (ik gok: iemands zomerhuis) bij te komen. Hij kan niet slapen, op z'n best een paar uur met slaapmiddelen, om dan wakker te schrikken van de nachtmerries. Hij huilt als hij denkt aan wat hij heeft meegemaakt. Of hij huilt zomaar opeens.

Kortom, hij is een emotioneel wrak op een manier die we ons hier in het westen van Europa maar nauwelijks kunnen voorstellen.

Of hij zijn freelance-werk weer kan oppakken zoals voor de gijzeling is nog maar zeer de vraag. Wat hij in elk geval wil doen, is mensen helpen die in dezelfde vreselijke situatie hebben verkeerd zoals hij.

En dat vind ik wel een voorzichtig hoeraatje waard. Hup Jeppe! Je kunt het!

zondag 16 maart 2014

Børnecheck – het kind van de rekensom

Aardbeienplukkers uit Oost-Europa die even een paar weekjes buffelen en dan hun børnecheck krijgen - kinderbijslag beuren. Veel Denen vinden dat niet kunnen. De regel is dat buitenlandse werknemers in Denemarken pas na twee jaar recht hebben op de vruchten van de verzorgingsstaat, maar dat is tegen de Europese regels.

De regering vindt dat die werknemers best meteen kinderbijslag mogen krijgen, als de werknemers in kwestie al twee jaar hebben gewerkt, elders in de EU. Ook als hun kinderen in het buitenland wonen, en niet in Denemarken.

Jyllands-Posten, een Deense landelijke krant heeft een reputatie op te houden qua fact-checking en heeft eens uitgezocht waar we het over hebben, getalsmatig.

Die børnecheck – kinderbijslag dus:
0-2 jaar: 4.266 kr = 571 euro
3-6: 3.486 kr = 467 euro
7-14: 2.745 kr = 367 euro
14-18: 915 kr = 122 euro

Dit zijn bedragen per kwartaal. Voor kinderopvang en BSO betalen ouders een deel mee, maar de staat springt bij en de basisschool (die hier tot 16 jaar gaat) is gratis.

Jongeren die doorleren na hun achttiende hebben recht op studiefinanciering (SU = Statens Uddannelsesstøtte) en zijn de facto financieel zelfstandig.

In 2012 ontvingen 25.600 EU-burgers die in Denemarken werkten kinderbijslag. Van die burgers kwamen er 9.000 uit Zweden, en 10.700 uit Oost-Europa. In 2008 waren dat er nog 5.400.

De mensen die nu direct zouden profiteren van de nieuwe maatregelen zijn met z'n achttienhonderden. 1800 dus.

Afgelopen vrijdag liepen de onderhandelingen tussen de regering en de parlementsfracties vast. Rechts wil niet meedoen aan de regeling uit principe, en het principe is: wij zijn tegen welvaartstaattoerisme , en door deze kinderbijslagkwestie tijdig te stoppen voorkomen we dat Denemarken in economische problemen komt.

Links wil niet meedoen omdat Deense werkgevers nu al werven in het buitenland met de leuke toelages die de Deense staat aanbiedt. Daardoor is het mogelijk om te beknibbelen op de kale loonsom, en daardoor is het voor Deense werkgevers makkelijker om goedkope buitenlandse werkkrachten in te huren dan dure Deense collega's. Social dumping heet dat, en daar is dus Enhedslisten tegen. Zeker als de staat hier (ongewild) aan meewerkt!

Alle Deense deelnemers aan deze discussie denken dat Denemarken de hoofdprijs betaalt aan werknemers, maar in Denemarken is geen minimumloon. Vakbonden onderhandelen met werkgevers per arbeidssector. In sommige sectoren geldt het onderhandelingsresultaat voor iedereen, in andere alleen voor vakbondsleden. In Denemarken kunnen mensen (meestal buitenlanders) dus volkomen legaal een belachelijk laag loon verdienen.

Waar Jyllands-Posten ook achter kwam, is dat de Oost-Europese werknemers die kinderbijslag krijgen, in de meeste gevallen al jaren in Denemarken wonen – en dus ook al jaren meebetalen aan de Deense verzorgingsstaat. En dat buitenlanders, als ze echt veel kinderbijslag willen krijgen, beter naar Duitsland kunnen gaan, want daar is de kinderbijslag hoger – 12.000 euro per kind hoger, uiteindelijk.eb

Met andere woorden: zo groot is het probleem ook weer niet, en zo aantrekkelijk is Denemarken nou ook weer niet.

Maar we zijn nog niet af van de kinderen. In navrant contrast met bovenstaande rekensom staat een ander artikel in dezelfde krant, over een Deens meisje van achttien dat vorig jaar moeder is geworden. Haar eigen moeder is met de VUT en krijgt geen kinderbijslag meer voor haar, omdat de dochter zelf kinderbijslag krijgt voor haar zoontje. Maar de dochter heeft geen inkomsten. Ze gaat naar school. Ze zit in de voorlaatste klas van het gymnasium en wil rechten gaan studeren. Pas als ze gaat studeren, krijgt ze recht op SU.

Met andere woorden: ze valt tussen wal en schip. En ze staat voor een duivels dilemma: als ze van school gaat, kan ze de bijstand in en krijgt ze 11.000 kr per maand (= ruim 1400 euro). Dat dan weer wel.

Eerlijk gezegd vind ik het wel opmerkelijk dat een meisje van achttien het lef heeft om de staat om geld te vragen. Dat je heden ten dage ongewenst zwanger kan raken in een westers land vind ik al ongewoon ( ze kwam erachter in de zesde maand van haar zwangerschap). Maar het komt vaker voor, weet ik uit mijn kennissenkring. Iets met een 'lichte' pil - die in sommige gevallen te licht is.

Dat je er dan voor kiest om geen abortus te plegen kan ik ook nog billijken – het is me nogal een beslissing -, maar het gemak waarmee men zich dan tot de staat wendt om deze 'post onvoorzien' op te lossen, daar heb ik geen woorden voor.

En waar zijn de vaders trouwens? In elk geval niet uit werken in Duitsland, om daar kinderbijslag te toucheren.

donderdag 13 maart 2014

EU-dommerdje

Terwijl de Nederland in de ban is van de gemeenteraadsverkiezingen, is het in Denemarken voor de verandering tamelijk rustig aan het politieke front. Maar nu heeft Kristian Thulesen Dahl van de Dansk Folkeparti eigenhandig een begin gemaakt met de verkiezingscampagne voor het Europa-parlement. Want op 25 mei is het zover!

Hij roept Denen op om toch vooral wel te stemmen, want er staan belangrijke zaken op de Europese politieke agenda: hoe onafhankelijk kan Denemarken blijven in een steeds meer onderling afhankelijk Europa. En of Denemarken mee moet doen aan de euro. Want dat doet Denemarken, tot verbazing van velen die mij hier in het hoge noorden bezoeken, niet.

Moet je nagaan in hoe korte tijd we eraan gewend zijn geraakt dat Europese landen een gemeenschappelijke munt hebben – uitzonderingen daargelaten, zoals het Groot-Brittannië – en Denemarken dus. Maar dit terzijde.

Toch is het grappig om een anti-EU partij zo te-zien ijveren voor EU-verkiezingen. Daarnaast is het bemoedigend dat DF de spelregels van de democratie niet afdoet als schaamlap, bedrog of erger.

En terwijl ik dit zo tik, realiseer ik me dat het misschien toch niet zo'n goed idee was om me te registreren als EU-kiezer in Denemarken. Als buitenlander (en EU-burger) mag ik voor de EU stemmen in Nederland of in Denemarken. Zonder er heel hard over na te denken heb ik me geregistreerd in Nederland. Nederlands staatsburger immers!

Maar de consequenties van EU-stemmen vind ik terug in de plaats waar ik woon, niet in mijn land van herkomst.Ben ik nou nationalistischer dan ik dacht, of gewoon dom? Of allebei?