woensdag 4 juni 2014

In, Spin - geen nieuws

Na weer een lange vergadering heeft de Venstre-partij (soort VVD met CDA-achtige trekjes) besloten dat fractievoorzitter Lars Løkke Rasmussen mag blijven. Al drie bonnetjes-affaires heeft hij achter de rug (zie hier) maar na rijp beraad heeft de Venstre-partij besloten dat ze als één man achter Lars Løkke zullen staan. En daarmee basta!

Alle Venstre-leden vertellen desgevraagd dat de partij nu rust nodig heeft, dat Lars Løkke wel weer vertrouwen moet opbouwen, en dat de partij bij monde van het bestuur nu gesproken heeft en dat ze als goede democraten daarmee instemmen. Ook als ze de laatste dagen hebben laten weten dat ze vonden dat LLR moest aftreden als fractievoorzitter.

Geen nieuws, zou je kunnen zeggen. Toch was het groot nieuws in Denemarken. En het werd groot gebracht: live op radio en tv, live-blogs, updates, uren achtermekaar.
En dan: niks aan de hand, doorlopen alstublieft. Real life Borgen.


Wat was er aan de hand?

'Onze' Lars
Venstre heeft het moeilijk. In de Europese verkiezingen hebben ze stemmen (en twee zetels) verloren, terwijl Dansk Folkeparti stemmen (en een zetel) heeft gewonnen. Venstre moet nu een strategie bedenken om stemmers terug te lokken. Je vraagt je dan af wat maakt dat ze denken, dat een man die slordig met zijn bonnetjes omgaat, hun beste troef is.

Heeft het te maken met de mogelijk aanstaande verkiezingen? In Denemarken bepaalt de zittende premier wanneer de verkiezingen plaatsvinden, en dat wordt meestal een maand tevoren aangekondigd. In zekere zin is het dus altijd campagnetijd in Denemarken. En in campagnetijd kun je het je niet veroorloven om eens lekker onderling te gaan lopen bekvechten, want je moet te allen tijde een lijsttrekker hebben die meteen ten strijde kan trekken.

Lars Løkke kan dat. Hij is al eens premier geweest, hij doet het goed bij de Venstre-kiezer die staat voor het Denemarken van de kleine man, met een nestgeur die niet per se de jouwe hoeft te zijn, maar die toch iets bekends heeft voor veel Denen. Dat is de 'højskole'-vleugel in de partij – die verwijst naar de rol de volkshogescholen hebben gespeeld in het Denemarken van de negentiende eeuw. In die periode kwam de Venstre-partij tot bloei, en waren de volkshogescholen de plekken waar de potentiële Venstre-kiezers (de kleine boeren en ambachtslui) zich ontwikkelden.

Dat hij via de bonnetjes-affaires heeft bewezen dat hij niet zo hoog scoort qua burgerfatsoen, is iets wat deze Venstre-kiezers hem kwalijk nemen. Maar niet genoeg om de andere vleugel in de partij de ruimte te geven. Dat is die van de 'handelshøjskole': de hoger opgeleide, bevlogen, leider-achtige, zakelijke en behoudende Denen.

Dan is er nog een andere breuklijn in de partij en dat is die tussen de parlementsleden en de lokale politici in het land. De afgelopen dagen hielden de nieuwszenders en -bladen lijstjes bij met burgemeesters die zich voor of tegen het aanblijven van Lars Løkke hadden uitgesproken. En ook een lijstje met degenen die nog geen beslissing hadden genomen. Parlementsleden die vóór Lars Løkke zijn, maar die uit een kieskring komen die tegen Lars Løkke is, hadden het gisteren moeilijk.


Nu hebben de tegenstanders van Lars Løkke iets uit te leggen, maar gelukkig is kunnen ze zich verschuilen achter de democratische partijdiscipline. En zo hoort het ook.

Spinnijdig
De parlementaire journalistiek heeft ook iets uit te leggen. Toen ik gisterochtend de Jyllands-Posten uit de brievenbus haalde, was de algehele teneur nog 'Lars Gaat Door'. Maar in de middageditie op internet stond er al een groot interview met zijn gedoodverfde opvolger, Kristian Jensen, en de aankondiging dat Lars Løkke Rasmussen zich 's avonds, na de vergadering van het Venstre-hoofdbestuur, zou terugtrekken.

Als kwijlende katten voor een muizenholletje hadden de journalisten zich voor de ingang van het hotel in Odense neergelaten. Helemaal klaar voor het prinsendrama van de opvolgingsstrijd. Regelmatig werd de radio-uitzending onderbroken voor een update (of een herhaling daarvan) waarin de journalist van dienst langs z'n neus weg zei ' Wanneer Lars Løkke gaat aftreden, dan...'
Op televisie zag ik een fraai in beeld gebracht interview tussen tv-commentator Niels Krause-Kjær (en ex-perschef voor de Conservatieve Partij) en parlementair journalist Per Mathiessen van EkstraBladet. Matthiessen is de man die de twee laatste bonnetjes-affaires van Lars Løkke aan het licht heeft gebracht, en op Krause-Kjærs vraag of EkstraBladet nog nieuwe bonnetjes-affaires op de plank had liggen, glimlachte Mathiessen fijntjes en zei 'Daar kan ik niets over zeggen.'

Vanochtend vertelde de wekkerradio dat Lars Løkke partijleider blijft. Hoongelach daverde door de sociale media over al die parlementaire journalisten die het zo zeker dachten te weten en die urenlang naar een deur keken.

Jyllands-Posten ging bij monde van commentator Christine Cordsen door het stof, en legde uit hoe het kwam dat ze de uitslag het verkeerd voorspeld hadden. Het lag niet aan hun bronnen, nee, het gebeurde nou eenmaal wel eens dat die de zaken anders inschatten dan ze hadden gedacht.

Zou de krant zijn gemanipuleerd door de bronnen? Met andere woorden, was de krant zelf slachtoffer geworden van spin? Christine Cordsen antwoordde, dat ze nog steeds van mening is dat het waar was toen ze het opinie-artikel schreef. En ja, de druk om zo snel mogelijk te publiceren en een scoop te halen is er wel degelijk, niet in het minst vanwege de online media.

De boodschapper van het nieuws krijgt weer de schuld. En ik moet eerlijk zeggen dat ik me nu een beetje schaam om journalist te zijn. Urenlang voor een deur liggen, elkaar interviewen over wat er misschien wel gaat gebeuren, het verdient allemaal geen schoonheidsprijs. Wat een arremoe. Laten we, heel mild, concluderen dat het een gevolg is van de technische mogelijkheden. Stel dát er iets gebeurt, dan moet je erbij zijn om het meteen in de ether te kunnen gooien. Met een straalwagen, draadloze verbindingen en de hele retteketet. Want als je dat niet doet, dan heb je 'verloren'.

Maar waar ik zelf nog het meeste over ben gevallen is het superieure lachje van Per Mathiessen, die op een duidelijke vraag, nl. 'Ben je bezig met nieuwe dingen, wat Lars Løkke betreft?' gewoon geen antwoord geeft.

Hoe moeilijk kan het zijn? Als je niks hebt, zeg je nee. En als je wel iets hebt, dan zeg je ja, maar dat dat naar buiten komt als je klaar bent met je werk. Misschien ben ik naïef, maar ik vind dat het je eerste taak als journalist is dat je je publiek informeert – niet dat je informatie naar buiten laat druppelen op een moment dat jouw krant of programma toevallig het leukste vindt. Daarmee beïnvloed je de politieke besluitvorming op een voorkennis-achtige manier, en dat deugt niet. Er zijn al vragen gesteld bij de timing van de laatste bonnetjes-affaire, nl. vlak voor de Europese verkiezingen. Overigens barstte de Skatte-dag, de belastingaffaire waar huidig premier Helle Thoning-Schmidt het lijdend voorwerp was, ook los vlak voor de verkiezingen.

Zo mogelijk nog onbegrijpelijker vind ik zijn interviewer, Niels Krause-Kjær en nota bene ook nog docent aan de School voor Journalistiek hier ter stede, die Mathiessen gewoon laat wegkomen met een nietszeggend antwoord.

Ik heb er maar één woord voor. WC-Eendjournalistiek. Er zit een luchtje aan.

dinsdag 27 mei 2014

Stueren

Nee, geen typfout. Stueren is het Deense woord voor 'zindelijk' – letterlijk vertaald 'woonkamerschoon' (stue = woonkamer, ren = rein). Met een beetje goede wil kun je het ook in goed Nederlands 'salonfähig' noemen.

Tien jaar gelden won de sociaaldemocratische premier Poul Nyrup Rasmussen ruim vierhonderdduizend persoonlijke stemmen bij de Europese verkiezingen. Een record. Nyrup Rasmussen deed ook de gedenkwaardige uitspraak 'Hoeveel moeite men ook doet, in mijn ogen wordt Dansk Folkeparti nooit salonfähig.'

Vandaag staat in de krant dat uitgerekend Morten Messerschmidt, de lijsttrekker van Dansk Folkeparti, meer dan 465.000 persoonlijke stemmen heeft gekregen bij de Europese verkiezingen.

26,6 procent van de Denen die gestemd hebben, stemden voor Dansk Folkeparti (DF). Daarmee haalde de partij de meeste stemmen binnen – vóór de sociaal-democratische partij, die tot dan toe de meeste stemmen had.

Nyrup Rasmussen had geen commentaar.

Hoe zindelijk kun je zijn, vragen diverse DF-leden nu triomfantelijk. Een winst van elf procent ten opzichte van de verkiezingen in 2009, vier parlementsleden. Die veeg je niet zomaar van tafel.

Dus ook niet de verkiezingsthema's die Messerschmidt heeft uitgedragen: meer controle aan de grens, en een nieuw Deens voorbehoud bij de Europese wetgeving – deze keer over het recht van niet-Denen op Deense welvaartsstaatsuitkeringen. Het zijn alleen wel thema´s die in het Deense parlement moeten worden uitgevochten. Niet in Brussel of Straatsburg.

Niet alleen thuis zindelijk
In het rijtje rechts-populistische partijen dat fors heeft gewonnen bij de Europese verkiezingen valt de Dansk Folkeparti op als vrij gematigd, vinden de Denen zelf. DF is niet tegen de EU maar wil gewoon minder EU – en meer Denemarken. Ook gaan er binnen en buiten de partij stemmen op om DF regeringsverantwoordelijkheid te geven.

De vraag is ten eerste of ze dat willen. Het is veel gemakkelijker om kritiek te hebben op de besluiten die anderen nemen, dan om zelf een besluit te nemen en dat te verdedigen tegenover anderen.

De tweede vraag is of DF nou echt wel zo gematigd is. Voor een groot deel willen ze nog steeds hetzelfde als tien jaar geleden, en is het de rest van het politieke spectrum dat is opgeschoven naar rechts. Of eigenlijk kun je beter zeggen dat het politieke spectrum wordt verbreed: met kleine, uitgesproken linkse of rechtse partijen die het politieke debat bepalen, en de oude grote partijen, die in de loop der jaren gekrompen zijn, en afhankelijker zijn geworden van de steun van kleine partijen.

Hoe het ook zij, en hoe gematigd DF lijkt naast UKIP en Front National: een partij die tegen vreemdelingen is, is de grootste geworden (al gaat het maar om 26 procent van de 56 procent Denen die gestemd heeft).

En ik ben een vreemdeling.

Je kunt je integreren zoveel je wilt, maar als de ontvangende partij je niet moet, dan heeft het niet veel zin.

dinsdag 20 mei 2014

Het wil maar niet Løkke

Een politiek schandaal in real-life Borgen de laatste dagen, maar er lijkt geen schot in te komen. Het lijkt wel alsof zowel journalisten, politici en publiek een beetjs schandaalmoe zijn.

Of misschien omdat het niet echt nieuw nieuws meer is. Lars Løkke Rasmussen, ex-premier en parlementslid voor de Venstre-partij (een soort CDA maar dan niet-religieus) is voor de derde keer betrapt op gesjoemel met geld.

De eerste keer was voor mijn Deense tijd, toen hij verwikkeld raakte in een bonnetjesaffaire (Bilagssag). Hij liet de overheid opdraaien voor privé-uitgaven zoals drank, sigaretten, taxiritten en een paar hotelovernachtingen. Dat vond men slordig, en het benadrukte zijn 'kleinheid', vonden sommigen, maar heel grote consequenties werden er niet aan verbonden. Ik hoorde pas van deze affaire toen affaire-twee losbarstte.

Dat was vorig jaar, de GGGI-sag (-kwestie), toen uitkwam dat hij als voorzitter van het GGGI (= Green Global Growth Initiative, een NGO die duurzaamheid propageert in Aziaitische landen) eerste klas had gevlogen – ook nadat er regels waren opgesteld bij de GGGI om dat niet te doen. Dat werd wèl een rel van formaat, om meerdere redenen.

Ten eerste vond het eersteklas-vliegen (nog luxer dan Business Class) geen genade in de ogen van de egalitaire Denen.

Ten tweede was het wel een beetje raar dat uitgerekend een organisatie, die gaat over duurzaamheid, zijn voorzitter zonder problemen vervuilende vliegreizen laat maken.

Ten derde bleek dat de Denen internationaal hadden geleurd met Lars Løkke, om hem toch maar aan een prestigieuze bijbaan te helpen nadat hij premier-af was. Uiteindelijk wisten ze hem te parachuteren in Green Global Growth Initiative.

Ten vierde moest er een minister uit het huidige kabinet aftreden omdat hij en zijn ambtenaren niet hadden opgemerkt dat ze een uitgave van 90 miljoen kronen (= ruim elf miljoen euro) aan het GGGI hadden goedgekeurd, terwijl er een kritisch rapport over deze club was uitgebracht door Zuid-Korea.  Het GGGI zetelt daar, maar wordt verdacht van o.a. corruptie. En het was ook niemand opgevallen hoe de resiregels voor de voorzitter in elkaar zaten. Ongezien 90 miljoen kronen wegschrijven, dat kan niet, dus moest de (liberaal-democratische) minister Christian Friis Bach aftreden.

Ten vijfde bleek dat het GGGI het vliegticket had betaald om Lars Løkke's dochter van de VS (waar ze studeerde) naar Brazilië te laten vliegen. Daar woonde haar vader net een GGGI-vergadering bij.

Kortom, de gemoederen liepen hoog op. In een live uitgezonden persconferentie stelde Lars Løkke zich bloot aan een venijnige pers, die hem bijna vier uur lang doorzaagde over deze zaken. Spijt, spijt, spijt had hij, diep door het stof ging hij, ver voorbij de pijngrens van wat een nuchtere Deen aan spijtbetuigingen kon verdragen. De dag daarop, toen journalisten hem weer vragen wilden stellen, nam partijgenoot Claus Hjort Frederiksen hem in bescherming. En zo keerde de publieke opinie zich opeens tegen de zuigende journalisten.

Eén van die journalisten was overigens Henrik Qvortrup, de oud-hoofdredacteur van het roddelblad Se og Hør die inmiddels politiek commentator bij nieuwszender TV2 was geworden. Qvortrup ligt nu zelf onder vuur, omdat met zijn toestemming een IT'er is omgekocht om creditcardgegevens los te peuteren. Daar maakte Se og Hør dan weer sappige verhalen van. Zie ook hier en hier. Maar dit terzijde.

Nu dus een derde zaak, de Tøjsag (kledingkwestie): de Venstre-partij heeft 152.00 kronen (bijna 20.000 euro) uitgegeven aan kleding voor Lars Løkke. Ook heeft de partij de kosten op zich genomen voor een vakantie op Mallorca voor Lars Løkke Rasmussen, zijn vrouw en zijn jongste zoon, om uit te puffen na de verkiezingscampagne. Verder heeft de partij extra schoonmaakkosten betaald omdat hij rookte in een niet-roken-hotelkamer.

Heeft hij die giften wel aangegeven bij de belastingen? Moet een partij wel zulke uitgaven doen, als die de rest van Denemarken oproept om de buikriem aan te halen? Venstre is verdeeld geraakt over Lars Løkke's rol als partijvoorman en beoogd premier. Wat bij de vorige affaire niet gebeurde, gebeurt nu wel: anonieme partijleden speculeren over Løkke's mogelijke opvolger. Anoniem, want officieel staat Venstre als één man achter 'onze Lars'.

Vanavond vergadert het 'forretningsudvalg' van Venstre – het Dagelijks Bestuur van de partij – met Løkke over de Tøjsag. 'ns Kijken of-ie er zonder kleerscheuren vanaf komt....

donderdag 15 mei 2014

Oproep om te stemmen. Uit Zweden, deze keer

De Europese verkiezingen houden ook Zweden bezig. Ook daar worden video's gebruikt om (vooral) jongeren op te roepen om te gaan stemmen. Deze video moet het niet hebben van lol, geweld en zinloos bloot, maar is doodserieus.

http://neverforgettovote.com/en/

Wat vinden jullie?

woensdag 14 mei 2014

Voteman - twelve points, douze points

Deze wil ik jullie niet onthouden, en aan wat @careau geschreven heeft heb ik niets toe te voegen, behalve dat de humor van de meeste Denen inderdaad rauw is, maar wel vreselijk leuk. En dat het seksistisch is kan me vandaag geen reet schelen. Daar dan.

http://kleindeensgeluk.eu/voteman-de-stemviking/



EP14 - stemmen doe je zo


Tijd om te stemmen! Al eerder dit jaar heb ik me als kiezer geregistreerd in Den Haag (zie ook hier) en sinds eind april hebben we alles in huis om te kunnen stemmen: briefstembewijs plus envelop, en stembiljet plus envelop.

Hoe gaat het in z'n werk?

Deze keer gaat het anders dan anders. In plaats van een tafellaken van een stembiljet te krijgen (zoals bij de Tweedekamerverkiezingen), kregen we een briefstembewijs met de post, en het stembiljet met e-mail.

Het stembiljet is geen modelletje-tafellaken deze keer, maar een zelf te printen A4tje met hokjes voor de partijen, en genummerde hokjes voor de kandidaten.

Eerst maak je het hokje rood van de partij van je keuze, daarna het hokje van nummer van de kandidaat waar je op wilt stemmen. Twee hokjes, één stem.

Het biljet stop je in de stembiljetenvelop, en die gaat, samen met het briefstembewijs, in de oranje envelop naar Den Haag. Daar controleren ze de handtekening op het briefstembewijs aan de hand van het eerder opgestuurde registratieformulier. Als die klopt, gaat de stembiljetenvelop in de stembus. Zo kan niemand mijn stem herleiden tot mijn persoon – we hebben immers geheime verkiezingen.

Het grappige is dat deze nieuwe, experimentele manier van stemmen (half met de post, half met internet) al eerder is uitgeprobeerd met nep-formulieren. November 2012 had ik een melige zaterdagavond met deze stembiljetten.


 Vooral de kandidatenlijsten waren een bron van vreugde. Iemand op het ministerie had enorm haar best gedaan en zich uitgeleefd op fantasienamen zoals Cornelia van Sterren tot Stof (C.H.C.W., Kampen), Vanessa Zwart-Gadt, Jaques van den Stokstaartje en Oscar van den Cariben Diepblauw tot Pimpelpaars.

Wat me wel opviel: de titulatuur is verdwenen! Bleken sommige mensen stiekem van adel te zijn, of ingenieur, is dat nu niet meer te zien op de kandidatenlijst. Toch wel jammer. Maar dit terzijde.

Wil je ook doen alsof je vanuit het buitenland stemt? Klik dan hier https://nieuwstembiljet.stemmenvanuitbuitenland.nl/

Beter nog is natuurlijk echt stemmen. Als je in Nederland woont: je hebt nog een dikke week om je registratiekaart op te vissen. Voor de buitenlandbewoners: helaas, te laat. Over vijf jaar mag je weer.

vrijdag 2 mei 2014

In, spin (2) - updates #seoghørgate

Het meest opmerkelijk nieuws over Se-og-Hør-gate, zoals de kwestie over roddelblad Se og Hør's onrechtmatig verkregen creditcard-informatie is gaan heten, is toch wel dat er een televisie-serie over Se og Hør gemaakt gaat worden. Pikanter nog is dat een van de slachtoffers van Se og Hør, acteur en komiek Casper Christensen, een van de makers van de serie is. Een paar weken geleden kregen ze een grote subsidie voor het project toegekend. Aan schrijfstof geen gebrek, stelde Christensen tevreden vast.

Verder is de discussie over ethische richtlijnen voor journalisten weer opgelaaid. Maar de minister van Cultuur, Marianne Jelved, wil journalisten geen speciale regels opleggen - anders dan de regels die voor alle gewone burgers gelden.

Webkrant Den Korte Avis had wel een opmerkelijk commentaar op de zaak: wat naïef toch dat de redacteuren en journalisten bij Se og Hør dachten dat ze met deze wetsovertreding weg konden komen. Als iemand moet weten dat een geheim niet veilig is als zo veel mensen er van weten, dan zouden roddeljournalisten het moeten zijn. Maar nee!

En dat allemaal een dag voor de Dag voor de Persvrijheid. Je zou bijna denken dat het doorgestoken kaart was.